De verschillende aspecten van risicomanagement

Als we in de praktijk kijken naar de effecten van een praktische risicomanagementaanpak, dan lijken de problemen niet zozeer te zitten in het vinden van oplossingen, maar veel meer in de implementatie ervan. 

Een praktisch toepasbaar risicobeheersingsplan heeft een fysieke en psychologische kant. Materiële en organisatorische maatregelen, gericht op het voorkomen van schadegebeurtenissen en beperking van de gevolgen ervan, behoren tot de fysiek waarneembare kant van risicobeheersing. Denk bijvoorbeeld aan het verstrekken van beschermende middelen en duidelijke procedures om deze te gebruiken, gericht op de gezondheid en veiligheid van medewerkers en bezoekers van je klant. Denk ook aan de beveiliging van gebouwen en bedrijfsmiddelen, bijvoorbeeld goed hang- en sluitwerk, maar ook camera’s en een goed sleutelbeheer om materiële schade aan het bedrijfspand en/of machinepark van je klant te voorkomen of in ieder geval te beperken.

De psychologische kant van risicobeheersing heeft betrekking op de bewustwording van de medewerkers of een klant dat zij risico’s lopen en dat daarbij schade of letsel kan optreden. Wil er in de praktijk echt een bijdrage geleverd worden aan risicobeheersing, dan zal dit bewustzijn gepaard moeten gaan met de overtuiging dat medewerkers hierin een actieve rol vervullen. De ene afdeling of medewerker kan nog zo secuur zijn in het treffen van veiligheidsmaatregelen, als een andere afdeling of medewerker nalaat om aansluitende maatregelen te treffen of de getroffen maatregelen zelfs tegenwerkt, dan hebben de initiële maatregelen geen enkel of weinig effect.

Vanuit de verzekeringsbranche wordt vooral ingezet op het fysieke of technische aspect van maatregelen. Een voorbeeld hiervan zijn de vele vragenlijsten en checklists. Er wordt veel aandacht besteed aan de aanwezigheid van beveiligingsmaatregelen en -middelen, zoals detectie en alarmering, blusmiddelen, goed hang- en sluitwerk, toegangsbeveiliging en algemene voorwaarden.

Aandacht voor gedrag

Veel minder vragen zijn opgenomen over vragen als hoe een en ander organisatorisch is geregeld en hoe (psychologisch) wordt omgegaan met gedrag van medewerkers. Om meer aandacht voor de laatste twee aspecten te vragen, is de volgende indeling gemaakt:

1. Personele maatregelen;
2. Organisatorische maatregelen;
3. Technische maatregelen.

Personele maatregelen

Personele maatregelen zijn gericht op het gedrag, de attitude, het risicobewustzijn en de perceptie van de directie en medewerkers. Als zij zich niet bewust zijn van het feit dat zij (onacceptabele) risico’s lopen, zal er ook weinig motivatie zijn om wat aan deze risico’s te gaan doen. Vooral door voorlichting, opleiding en training kunnen medewerkers ervan bewust gemaakt worden dat zij zelf een actieve rol bij de beheersing van risico’s vervullen.