Een transparante, solide en integere bankensector is van cruciaal belang voor een goedwerkende economie. In Nederland is de financiële sector naar verhouding groot en is het belang van een integere sector misschien nog wel groter.
Nederlandse bankensector
In de Kabinetsvisie Nederlandse bankensector schetst het kabinet dat de banken moeten zorgen voor een veilig en efficiënt betalingsverkeer, adequate kredietverlening, veilig sparen en beleggen, toegang tot de kapitaalmarkten en de internationale dienstverlening aan bedrijven. Het niet goed functioneren hiervan zal een directe invloed hebben op de economische ontwikkeling.
Banken moeten hun verantwoordelijkheid nemen en zich dienstbaar opstellen aan consumenten en bedrijven. Zo kunnen zij het vertrouwen in de sector herwinnen. De overheid draagt met een aantal maatregelen bij aan het herstel van vertrouwen.
Uitbreiding bankierseed of -belofte
De bankierseed of -belofte geldt nu voor bestuurders en commissarissen. Het kabinet wil de bankierseed of -belofte uitbreiden naar alle bankmedewerkers. Daarmee geven de medewerkers uitdrukkelijk aandacht aan het belang van hun maatschappelijke rol. Ze beloven de belangen van aandeelhouders, klanten en de samenleving zorgvuldig af te wegen.
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) houden toezicht op de eedaflegging en de naleving. Zij kunnen maatregelen nemen als dat nodig is, bijvoorbeeld een boete. Bij bestuurders en commissarissen is ontslag de uiterste maatregel.
Tuchtrecht voor alle bankmedewerkers
Het kabinet wil tuchtrecht invoeren voor alle medewerkers in de bankensector. Hiermee ondersteunt het kabinet het initiatief van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Het kabinet vindt het belangrijk dat de sector het tuchtrecht zelf organiseert.
Het tuchtrecht geldt voor nieuwe medewerkers per 1 april 2015 en voor bestaande medewerkers per 1 april 2016. De wet is op 18 september 2014 aangenomen door de Tweede Kamer en op 18 november 2014 door de Eerste Kamer. Op 5 december 2014 is de wet gepubliceerd in het Staatsblad.
Daarnaast komt er een verdere versobering van het beloningsbeleid en een uitgebreidere screening van medewerkers die verantwoordelijk zijn voor transacties met grote financiële risico’s
Gaat het helpen?
Of de bankierseed ons gaat helpen boven op de bestaande regelgeving en verplichtingen van medewerkers is onduidelijk. Maar een beroep doen op de verantwoordelijkheid van de medewerkers is een mooie stap. Nu Nederland hierin de eerste stap heeft gezet, is het de vraag of andere landen gaan volgen. Veel landen houden de ontwikkelingen wel nauwlettend in de gaten en de reacties uit het buitenland zijn veelal positief. Zoals ook Roger Aitken van Forbes vol verwachting aangaf als slot van zijn betoog “Then again if it’s not Dutch it won’t be much’.
Vragen en antwoorden over de bankierseed
Vanaf wanneer?
Vanaf 1 januari 2013 is hij al ingegaan voor bestuurders en commissarissen. Vanaf 1 januari 2015 geldt de bankierseed voor alle medewerkers met klantcontact.
Wat is een bankierseed?
De eed is een moreel-ethische verklaring die moet worden afgelegd door beleidsbepalers en (een bepaalde groep) werknemers van een financiële onderneming. De eed bevat verklaringen op het gebied van onder meer het centraal stellen van het klantbelang, geen misbruik maken van kennis, geheimhouding van hetgeen is toevertrouwd en het maken van een zorgvuldige belangenafweging (bron: afm).
Niet eens met de eed, en nu?
Voor de niet beleidsbepalende medewerkers is er niet direct een gevolg. Wel moet de organisatie zelf een afweging maken welke gevolgen dit heeft op de al dan niet integere en beheerste bedrijfsvoering van de organisatie.
Meer vragen?
Meer vragen en antwoorden van de AFM over de bankierseed.
Download de Bankenvisie van de Overheid (pdf)
Bron: Rijksoverheid.nl, Forbes.com en AFM.nl
