Risico's van lokale vervreemding

Het risico van vervreemding in gemeentepolitiek

Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen zijn de voorspellingen dat er meer op lokale partijen wordt gestemd. In Gelderland is zelfs een gemeente waar de landelijke partijen überhaupt niet meedoen. Waar komt die politieke chaos toch vandaan?

Wereldwijd

In Italië zagen we afgelopen dagen dat de jongeren kiezen voor verandering. De politieke partijen in Amerika zijn in grote verwarring over de toekomst. In Duitsland is de stabiliteit zoek, in United Kingdom krabt men zich achter de oren over de toekomst door de naderende Brexit. In Oost-Europa ontstaat een nieuwe vorm van nationalisme. In Nederland kissebissen de landelijke partijen over discriminatie en integratie.

Politiek spectrum

Op gemeentelijk niveau zijn de belangen per gemeente verschillend, dan nog onder te verdelen in de grote vier steden waar min of meer de landelijke politiek geldt. In de middelgrote gemeenten zijn afhankelijk van de ligging in het land onderscheidenlijke economische problemen.  In de kleinere en plattelands gemeenten heeft men hoofdzakelijk te maken met krimpregio’s. Dan zijn, er door alles heen, nog diverse groeikernen.

Doordat ook diverse sociale facetten, sinds 2015, bij de gemeenten zijn komen te liggen zie je de regionale kranten cartoons maken dat de burgemeester met schoonmaakmiddelen de huishoudelijke zorg komt aanbieden. In hoeverre is de lokale politiek nog beleidsmakend of alleen nog uitvoerend?

Lokale issues

De burger komt op steeds grotere afstand te staan van de politiek. Niet voor niets voorspelt de burgemeester van Heerhugowaard een nieuwe pop-up-partijen. Hij stelt dat er de komende jaren getornd gaat worden aan het mandaat van de huidige politieke partijen. (Burgemeester Blase –PvdA- is aanjager van  ‘Code Oranje’, een beweging van honderden lokale bestuurders en wetenschappers die alternatieven ontwikkelt voor de traditionele gemeenteraad).

De burger wil, en zeker in ons mondige Nederland, graag zien welke invloed men heeft op het lokale beleid. De afgelopen jaren was deze tendens al zichtbaar en de opiniepeilers komen met cijfers die dit versterken. Dat brengt tegelijkertijd met zich mee dat de burgemeesters en wethouders zich meer als boegbeeld van de gemeente zullen moeten opstellen en oplossingsgericht naar de vraagstelling van burgers moeten kijken. Op deze behoefte zien we de lokale partijen nadrukkelijk inspelen, in de Limburgse gemeente Brunssum zagen we de uitwerking. De lokale partijen hielden een lokale wethouder in het zadel tegen de wensen van burgemeester, gouverneur en minister in.

De landelijke partijorganisatie passen zich niet aan en het is dan ook opmerkelijk hoe ze achterlopen op de gemeentelijke ontwikkelingen. De lokale politiek moet zich onderscheiden ten op zicht van de landelijke politiek.

Risico

Er ligt een groot risico op de loer dat de bestuurslagen van elkaar gaan vervreemden, het huidige democratische systeem wordt op deze manier ondergraven. Het democratisch systeem moet aangepast worden op de wens van de burger. Met de moderne sociale netwerken ontstaan er nieuwe community’s  die door de landelijke partijorganisatie niet worden onderkend. Misschien wordt de Code Oranje na 21 maart wel Code Rood.