Wat zijn de risico's van een corona-app?

De intelligente lockdown is al een tijdje bezig. Maar hoe lang gaat dit nog duren? Een corona-app kan bijdragen aan het versoepelen van de maatregelen tegen het coronavirus. Daarom wordt er uitgebreid onderzoek naar gedaan. Maar is zo'n app wel veilig genoeg? Wat zijn de risico's?

Wat houdt de corona-app in?

Een specifieke app is er niet. Momenteel zijn er alleen maar een hoop ideeën over de werking van de corona-app. Het begon met een uitnodiging van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport waarin bedrijven worden gevraagd mee te denken over het inzetten van apps in de aanpak tegen het coronavirus. Bedrijven konden voorstellen inleveren. De deadline van de voorstellen is inmiddels verstreken, dinsdag 14 april heeft het ministerie verschillende ideeën ontvangen. 

Een app maakt het voor mensen makkelijker om gezondheidsklachten te rapporteren en contact te onderhouden met de dokter. Ook zou een persoon kunnen zien of hij/zij in de buurt is geweest van een besmet persoon. Mensen krijgen zelf dus meer verantwoordelijkheid. Dit heeft ook voordelen voor de GGD, het werk wordt verlicht. 

In het weekend van 18 en 19 april vond er een ‘appathon’ plaats. Het doel van dit evenement was het testen en verbeteren van corona-apps. In totaal deden 7 teams mee aan het evenement. De apps van deze 7 teams sloten het beste aan bij de eisen omtrent privacy, data-en informatieveiligheid en gebruikersgemak.De verschillende teams hebben de apps gepresenteerd aan verschillende experts. Behalve het presenteren van de apps hebben de teams tijdens het evenement ook gewerkt aan het verbeteren van de apps. Er zijn namelijk strenge eisen waar de app aan moet voldoen. Uiteindelijk hebben experts uit allerlei gebieden, waaronder epidemiologie en privacy, de apps beoordeeld. De experts gaven vervolgens hun advies aan het kabinet.

De Autoriteit Persoonsgegevens kan de zeven apps niet beoordelen

De Autoriteit Persoonsgegevens kan niet beoordelen of de gegevens van mensen voldoende wordt beschermd. Dit komt omdat de apps die tijdens de ‘appathon’ aan bod kwamen onvoldoende zijn uitgewerkt. Ook heeft het ministerie van VWS de voorwaarden niet duidelijk genoeg aangegeven. Zo is volgens het AP niet duidelijk beschreven wie verantwoordelijk is voor de verwerking van gegevens die de app gaat verzamelen. Het ministerie moet duidelijkere kaders geven. Volgens het AP moet er ook gekeken worden naar waarom minder ingrijpende alternatieven minder effectief worden genoemd. 

De voorzitter van het AP zegt dat iedereen graag stappen wil nemen richting een normale situatie, maar er moet geen oplossing gekozen worden als het nog onduidelijk is of de oplossing wel werkt. Er moet dus niet te veel haast in zitten bij het kiezen van een oplossing aangezien er risico’s aan zitten die voor andere problemen kunnen zorgen. 

De AP is niet de enige die kritiek heeft. Eerst was er geen informatie over hoe de apps zijn gebouwd maar nu is de programmeercode van vijf apps bekend. Volgens experts voldoen de apps niet aan de eisen. Er was zelfs sprake van een datalek in een van de apps.

ICT-lectoren maken zich zorgen over corona-app

ICT-lectoren hebben een open brief aan minister Hugo de Jonge gestuurd omdat ze zich zorgen maken over de corona-apps. De lectoren hebben zelf veel ervaring met het uitvoeren van nieuwe technologieën dus ze weten als geen ander wat de consequenties kunnen zijn van een corona-app. Er is veel haast bij het ontwikkelen van een corona-app. Bij het ontwikkelen van een vaccin moeten er veel stappen doorlopen worden. Er wordt zorgvuldig gekeken naar risico’s. In de brief van de lectoren naar de minister wordt genoemd dat het lijkt alsof er bij de toepassing van digitale technologie een stuk minder rekening wordt gehouden met risico’s en impact. De optie voor het ontwikkelen van alternatieven moet open blijven, want het is niet zeker dat een app de perfecte oplossing is.

Minister de Jonge gaat zelf een team samenstellen om de corona-app te bouwen

De 'appathon' was geen succes. Uit verschillende hoeken zijn er geluiden komen dat de apps niet veilig genoeg zijn. In opdracht van het ministerie van VWS is er een privacy-analyse uitgevoerd. Uit de analyse kwam naar voren dat de apps niet voldoen aan alle eisen van de AVG. Bij geen van de apps wordt volledige anonimiteit gegarandeerd. Minister de Jonge heeft besloten om zelf een team samen te stellen die de app gaat ontwikkelen. Over de nieuwe app moet over 4 weken meer duidelijkheid zijn. Kamerleden maken zich zorgen over mogelijke gevolgen van de corona app. Een app kan grote gevolgen hebben op lange termijn. En als zo'n app er eenmaal staat is het moeilijk terug te draaien. Dan bestaat het risico dat zo'n 'volg-app' verder gaat dan alleen het volgen van corona. Er moet onderzoek gedaan worden naar de maatschappelijke gevolgen van zo'n app. Mensen kunnen zich anders gaan gedragen, bijvoorbeeld een risicovoller gedrag vertonen. 

Moet er wel of geen app komen? Laat hieronder een reactie achter. Riskworld is benieuwd naar alle meningen.